Singel 2A · De Kruiwagen · Het Spaanse Huis
Singel 2A
Vier eeuwen Amsterdamse geschiedenis
I
Het ontstaan
Tussen 1606 en 1611 liet haringkoper Jan Loots het pand bouwen. Amsterdam groeide in deze jaren uit tot een van de belangrijkste handelssteden van Europa, en langs het Singel verrezen woon- en pakhuizen van kooplieden die hun fortuin aan het water verdienden.
II
De Kruiwagen
De gevelsteen met een kruiwagen gaf het huis zijn naam. Gevelstenen dienden in een tijd zonder huisnummers als herkenningsteken. De naam wordt in verband gebracht met Hendrik Jansz. Cruywagen, wiens familienaam in de afbeelding terugkomt.
III
Wonen, werken en handel
Het pand combineerde oorspronkelijk wonen met opslag: een woon- en pakhuis, typerend voor de Amsterdamse koopman. Door de ligging bij het IJ bestond er een historische relatie met het Buiksloter Veer, de overtocht naar Noord.
IV
Architectuur
Het huis is een voorbeeld van de Hollandse renaissance. Kenmerkend zijn de hoge trapgevel, het zorgvuldige bakstenen metselwerk en de bijzondere houten draagconstructie die het gebouw al eeuwen draagt.
V
Brand en restauratie
In 1925 raakte het pand zwaar beschadigd door brand. Tussen 1953 en 1957 werd het gerestaureerd onder leiding van architect Ysbrandt Kok. In 2010 volgde opnieuw een restauratie, zodat het monument ook in deze eeuw behouden blijft.
Tijdlijn
1606 tot heden
1606–1611
Bouw van het pand in opdracht van haringkoper Jan Loots
17e eeuw
In gebruik als woon- en pakhuis aan het Singel
ca. 1920
Het pand op een historische ansichtkaart van Singel 2–6
1925
Zware schade door brand
1953–1957
Restauratie onder leiding van Ysbrandt Kok
2010
Nieuwe restauratie
Heden
Rijksmonument (nr. 5249), thuis van Café Kobalt
Bewaard voor de toekomst
Dat Singel 2A na meer dan vier eeuwen nog staat, is te danken aan generaties vakmensen die het pand herstelden en onderhielden. Monumentaal vastgoed vraagt om kennis, geduld en ambacht — zodat ook toekomstige generaties deze plek kunnen beleven.
Bronnen